• 18 ΜΑΡ 17
    • 0

    Θυρεοειδής, φυσιολογία και παθήσεις

    Θυρεοειδής Αδένας

    Συντάκτες: Παύλος Γρηγοριάδης, Γενικός Χειρουργός                    

                          Χρήστος Παπανικολάου, Γενικός Χειρουργός

    Ο θυρεοειδής είναι ο σημαντικότερος ενδοκρινής αδένας του ανθρώπινου σώματος και  ρυθμίζει με απόλυτη ακρίβεια τις σπουδαιότερες λειτουργίες του οργανισμού όπως το μεταβολισμό, τις καύσεις, την ανάπτυξη, και γενικότερα την ψυχική κατάσταση και ισορροπία.Ανατομία θυρεοειδούς

    Βρίσκεται στο κάτω τμήμα του τραχήλου, σε στενή επαφή με σημαντικά ανατομικά στοιχεία, όπως η τραχεία, τα καρωτιδικά αγγεία, τους παραθυρεοειδείς αδένες, και τα λαρυγγικά νεύρα που εμπλέκονται στον μηχανισμό της φώνησης.

    Οι διαταραχές της λειτουργίας του προκαλούν συχνά, σημαντικά προβλήματα.

    Ο Υπερθυρεοειδισμός είναι το σύνδρομο που προκαλείται από υπερλειτουργία του αδένα και εκδηλώνεται  συνήθως με νευρικότητα, απώλεια βάρους, εφίδρωση, ταχυκαρδία και αρρυθμίες.

    Εκκριτικός μηχανισμός θυρεοειδούς

    Μηχανισμός έκκρισης θυρεοειδικών ορμονών

    Ο Υποθυρεοειδισμός οφείλεται σε υπολειτουργία του με χαρακτηριστικά τη νωθρότητα, τη βραδυκαρδία και ορισμένες φορές και την παχυσαρκία.

    Οι περισσότερες παθήσεις του θυρεοειδούς αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά από τον Ενδοκρινολόγο με κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Αυτός είναι που θα καθοδηγήσει υπεύθυνα τον ασθενή να κάνει τις απαραίτητες εξετάσεις, θα του χορηγήσει την θεραπεία που χρειάζεται και θα κρίνει με τον Χειρουργό για ενδεχόμενη χειρουργική θεραπεία.

    Βρογχοκήλη

    Είναι η διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα, που γίνεται εύκολα αντιληπτή στην μπροστινή επιφάνεια του λαιμού. Μπορεί να συνοδεύεται με υπερθυρεοειδισμό ή υποθυρεοειδισμό και να είναι διάχυτη ή οζώδης.

    Θυρεοειδικός Όζος

    Ο όζος του θυρεοειδούς είναι ένα μόρφωμα στον αδένα που μπορεί να έχει μικρό η μεγαλύτερο μέγεθος και να είναι ένας (μονήρης) ή περισσότεροι (οζώδης βρογχοκήλη). Οφείλεται σε τοπική υπερπλασία του αδένα, με ανάπτυξη ίνωσης, δημιουργία κύστης, καλοήθους όγκου, ή μερικές φορές κακοήθους (καρκίνου).

    Θυρεοειδίτιδες

    Χαρακτηρίζονται από φλεγμονή του θυρεοειδούς, από αυτοάνοση, κατά κανόνα, αιτιολογία. Πιό διαδεδομένη εξ αυτών είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto και ακολουθούν η υποξεία θυρεοειδίτις, η θυρεοειδίτις του Riedel, οξεία θυρεοειδίτις, υποκλινική θυρεοειδίτις,  η μετακτινική θυρεοειδίτις, η θυρεοειδίτις DeQuervain, η νόσος Basedow-Graves  ή τοξική βρογχοκήλη, η μετά τον τοκετό θυρεοειδίτις και η φαρμακευτική θυρεοειδίτις.

    Οι κλινικές τους εκδηλώσεις ποικίλουν από τον υπερθυρεοειδισμό μέχρι τον υποθυρεοειδισμό χωρίς να εκλείπουν, ανάλογα με τη περίπτωση, η διόγκωση, ο πόνος, ο πυρετός, τα εμπιεστικά φαινόμενα επί της τραχείας ή/και τα αναπνευστικά και φωνητικά προβλήματα.

    Όλες αυτές οι παθήσεις αντιμετωπίζονται από ειδικό Ενδοκρινολόγο και, μόνον επί αποτυχίας συντηρητικής αντιμετώπισής τους, παραπέμπονται για χειρουργική επέμβαση.

    Καρκίνος του Θυρεοειδούς

    Είναι ο πιο συχνός ενδοκρινικός καρκίνος και έχει καλή πρόγνωση. Αντιπροσωπεύει λιγότερο από 1% όλων των καρκίνων του ανθρώπου και ανάλογα με τον τύπο των κυττάρων διακρίνεται σε μυελοειδές (σχετικά σπάνιο), θηλώδες και θυλακιώδες καρκίνωμα.

    Στις περισσότερες περιπτώσεις ανευρίσκεται τυχαία, με τη μορφή μονήρους όζου (τοπικής διόγκωσης)

    Οι περισσότεροι ασθενείς υποβάλλονται σε αφαίρεση του θυρεοειδούς, την ολική θυρεοειδεκτομή, και στη συνέχεια λαμβάνουν μετεγχειρητικά ορμονοθεραπεία. Η χρήση ραδιενεργού ιωδίου ή άλλων μορφών συμπληρωματικής θεραπείας εξαρτώνται από ειδικούς παράγοντες της νόσου.

    Χειρουργική Αντιμετώπιση

    Ο Ενδοκρινολόγος μπορεί και πρέπει να συστήσει αξιολόγηση από έναν χειρουργό όταν διαπιστώσει:

    Μεγάλη διάχυτη βρογχοκήλη, που δε θεραπεύεται με φάρμακα και προκαλεί πιεστικά φαινόμενα στο λαιμό – όπως δύσπνοια – ή ενοχλεί αισθητικά τον ασθενή.

    Πολυοζώδη Βρογχοκήλη (με πολλούς όζους) που δε θεραπεύεται με φάρμακα.

    Τοξική (διάχυτη ή πολυοζώδης) Βρογχοκήλη, που δημιουργεί σοβαρά προβλήματα, και γίνεται επικίνδυνη για τον άρρωστο (Υπερθυρεοειδισμός).

    Τοξικό όζο ή όζο που μεγαλώνει γρήγορα, παρά την αγωγή ή όταν υπάρχει υποψία κακοήθειας.

    Όταν αφαιρείται ολόκληρος ο αδένας η επέμβαση ονομάζεται ολική θυρεοειδεκτομή, ενώ όταν αφαιρείται ένας λοβός, λοβεκτομή.

    Η χειρουργική του θυρεοειδούς είναι ιδιαίτερα απαιτητική επέμβαση, και γίνεται από εξειδικευμένο χειρουργό. Ο αδένας τοπογραφικά βρίσκεται σε μια ευαίσθητη περιοχή που γειτνιάζει με πολλά ζωτικά όργανα και σχηματισμούς (νεύρα, αγγεία, τραχεία, οισοφάγος, παραθυρεοειδείς αδένες). Η τομή γίνεται στο κάτω τριτημόριο του τραχήλου και το μήκος της είναι ανάλογο με την πάθηση και το μέγεθος του αδένα. Δίνεται μεγάλη προσοχή στην παρασκευή και διαφύλαξη των ευαίσθητων ανατομικών στοιχείων της περιοχής.

    Οι επιπλοκές της θυρεοειδεκτομής, πολύ υψηλές σε παλαιότερους χρόνους, τις τελευταίες δεκαετίες, έχουν μειωθεί σημαντικά, αλλά δυστυχώς δεν έχουν εξαλειφθεί, λόγω δε της πιο επιθετικής χειρουργικής πρακτικής που ακολουθείται την τελευταία δεκαετία, παρατηρείται μια σχετική αυξητική τάση των μετεγχειρητικών επιπλοκών.

    Αφορούν κυρίως στην δυσλειτουργία των παραθυρεοειδών και των φωνητικών χορδών και εκφράζονται με προβλήματα της συγκέντρωσης του ασβεστίου στο αίμα και σε προβλήματα φώνησης και αναπνοής.

    Διακρίνονται σε παροδικές με ποσοστά της τάξης του 7-10% και σε μόνιμες με ποσοστά μεταξύ 1-3%.

    Πριν από κάθε επέμβαση είναι απαραίτητο να γίνεται, από τον θεράποντα χειρουργό λεπτομερής ενημέρωση με επακόλουθη συνειδητή συναίνεση του ασθενή!

    Η έξοδος από την κλινική γίνεται, συνήθως, την επόμενη ημέρα της χειρουργικής επέμβασης.

    Leave a reply →