• 01 ΜΑΡ 17
    • 0

    Επινεφρίδια

    Επινεφρίδια

    Συντάκτες: Χρήστος Παπανικολάου, Γενικός Χειρουργός

                          Παύλος Γρηγοριάδης, Γενικός Χειρουργός

     

    Tα επινεφρίδια είναι δύο, πολύ σημαντικοί, μικροί τριγωνικοί ενδοκρινείς αδένες που ονομάζονται έτσι επειδή εντοπίζονται πάνω από κάθε νεφρό. Αποτελούνται από την φλοιώδη και την μυελώδη μοίρα.

    Η φλοιώδης μοίρα παράγει τρείς κατηγορίες ορμονών:

    Α) Τις αλατοκορτικοειδείς, υπεύθυνες για την διακίνηση του Νατρίου και Καλίου στον οργανισμό, και κύρια εκπρόσωπΕπινεφρίδια 3ο την αλδοστερόνη,

    Β) Τις γλυκοκορτικοειδείς, όπως η κορτιζόλη και η κορτιζόνη, υπεύθυνες για τον μεταβολισμό, την συμπεριφορά του ανοσοποιητικού συστήματος, την πνευματική ανάπτυξη, μέσω της μάθησης και της μνήμης, την ισορροπία των υγρών του σώματος, κλπ.

     Γ) Τα ανδρογόνα, μια ομάδα ορμονών που είναι υπεύθυνες για την σεξουαλική ωρίμανση του άνδρα και των δευτερογενών χαρακτηριστικών του φύλου.

    Η μυελώδης παράγει τις κατεχολαμίνες, δηλαδή την αδρεναλίνη και νοραδρεναλίνη, υπεύθυνες για την αντίδραση του οργανισμού στο στρες  και στην φυσική δραστηριότητα, επηρεάζοντας της αρτηριακή πίεση, τον καρδιακό ρυθμό και τον μεταβολισμό της γλυκόζης.

    Η παθολογία των επινεφριδίων, ποικίλη και πολύπλοκη, καλύπτει ένα μεγάλο μέρος της ειδικότητας της Ενδοκρινολογίας.

    Οι παθήσεις τους, που αντιμετωπίζονται χειρουργικά, μπορούν να ταξινομηθούν, συνοπτικά, ως εξής:

    A. Όλοι οι λειτουργικοί όγκοι (όγκοι που υπερεκκρίνουν ορμόνες) του μυελού ή του φλοιού των επινεφριδίων ανεξαρτήτως μεγέθους:

    1. Σύνδρομο Conn ή Αλδοστερόνωμα: Μονήρης καλοήθης όγκος του φλοιού με υπερέκκριση αλδοστερόνης που προκαλεί κατακράτηση νατρίου και κακοήθη υπέρταση. Διαγιγνώσκεται με εξετάσεις αίματος και αξονική ή/και μαγνητική τομογραφία

    2. Σύνδρομο Cushing: Επινεφριδικό αδένωμα με αυτόνομη έκκριση κορτιζόλης ή ενδογενές. Κύρια συμπτώματα είναι η αύξηση βάρους, με πανσεληνοειδές προσωπείο, διαταραχές ή και διακοπή της έμμηνου ρύσης και αύξηση της τριχοφυΐας στις γυναίκες, οστεοπόρωση, σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση, αϋπνία, καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος, ελλιπής ανάπτυξη σε παιδιά και ψυχικές διαταραχές που φθάνουν ως την παράνοια.

    Το σύνδρομο Cushing μπορεί να είναι και εξωγενές και οφείλεται σε κορτιζονούχα φάρμακα που χορηγούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα σε περιπτώσεις, συνήθως, ερυθηματώδους λύκου, ρευματοειδούς αρθρίτιδας, άσθματος.

    3. Φαιοχρωμοκύτωμα : είναι ένας σπάνιος όγκος του μυελού των επινεφριδίων, που υπερεκκρίνει κατεχολαμίνες, συνήθως καλοήθης και ενίοτε αναπτύσσεται  οικογενώς στα πλαίσια του συνδρόμου Πολλαπλής Ενδοκρινικής Νεοπλασίας τύπου 2 (ΜΕΝ2), σε συνδυασμό με καρκίνο του θυρεοειδούς, υπερπαραθυρεοειδισμό, και γαγγλιονευρωμάτωση του πεπτικού σωλήνα (ΜΕΝ2β).

    Σπάνια, τα κακοήθη φαιοχρωμοκυτώματα μπορούν να δώσουν μεταστάσεις.

    Η συμπτωματολογία του φαιοχρωμοκυτώματος περιλαμβάνει υψηλή αρτηριακή πίεση, υπερτασικές κρίσεις, ταχυκαρδία, εφίδρωση, άλγος στο θώρακα ή την κοιλία, πονοκεφάλους, ανησυχία, τρόμο και ωχρότητα.

    Η διάγνωση του φαιοχρωμοκυτώματος γίνεται με κλινικο-εργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο που περιλαμβάνουν, αξονική ή μαγνητική τομογραφία, και ενδεχομένως σε μερικές αμφίβολες περιπτώσεις σπινθηρογράφημα.

    4. Όγκοι με υπερπαραγωγή ανδρογόνων που προκαλούν εμφάνιση ανδρογεννητικού συνδρόμου (αλωπεκία, έξαρση ανδρικών δευτερογενών χαρακτηριστικών του φύλου)

    B. Μη λειτουργικοί όγκοι (δηλαδή όγκοι που δεν σχετίζονται με υπερπαραγωγή ορμονών) μεγαλύτεροι των 6 εκατοστών, με εξαίρεση αμιγώς κυστικές βλάβες ή μυελολίπωμα.

    Γ. Πρωτοπαθές ή μεταστατικό νεόπλασμα.

    Η επέμβαση εκλογής για τη θεραπεία όλων των καλοήθων, λειτουργικών ή μη, επινεφριδικών όγκων μεγέθους έως 6 εκατοστών (με εξαίρεση το φαιοχρωμοκύτωμα όπου όριο είναι τα 8 εκατοστά), είναι η λαπαροσκοπική διαπεριτοναϊκή επινεφριδεκτομή, μέθοδος με άμεση ανάρρωση, άριστη μετεγχειρητική πορεία, χωρίς πόνο, χωρίς ανάγκη λήψης φαρμάκων, με ταχεία επάνοδο στην εργασία και χωρίς ευμεγέθεις ουλές.

    Η επέμβαση εκλογής για την αντιμετώπιση του επινεφριδικού πρωτοπαθούς ή μεταστατικού καρκίνου είναι η ανοικτή διακοιλιακή, διαπεριτοναϊκή, επινεφριδεκτομή.

    Leave a reply →